EPS dakisolatie: isolatiewaarde, toepassing en prijs
EPS dakisolatie gebruikt platen van geëxpandeerd polystyreen, het goedkoopste isolatiemateriaal: €8 tot €15 per m² aan materiaal en €20 tot €35 inclusief plaatsing. Of EPS past, hangt af van de beschikbare ruimte, want je hebt bijna dubbel zo dikke platen nodig als bij polyisocyanuraat (PIR). EPS werkt dus het best op platte daken en onder vloeren, en minder goed tussen de balken van een schuin dak.
Kernpunten
- EPS, ook wel piepschuim, is het goedkoopste isolatiemateriaal en bestaat voor tot 98 procent uit lucht.
- Een lambda-waarde van 0,031 tot 0,038 W/mK vraagt voor Rd 3,5 minimaal 13 cm standaard EPS.
- EPS valt in brandklasse E en smelt al bij 80 tot 100 graden Celsius.
- EPS heeft een dichtheid van 15 tot 30 kg per m³ en is daardoor licht genoeg voor oudere constructies met beperkte draagkracht.
- EPS is minder geschikt voor schuine daken door de benodigde dikte en beperkte geluidsdemping.
Wat is EPS?
EPS staat voor geëxpandeerd polystyreen en bestaat uit kleine kunststofbolletjes die onder invloed van stoom zijn opgeschuimd. Het materiaal bevat tot 98% lucht, wat zorgt voor de isolerende werking. De witte kleur en het kenmerkende krakende geluid maken piepschuim direct herkenbaar.
Hoe wordt EPS gemaakt?
Het productieproces begint met kleine polystyreenkorrels die pentaan als blaasmiddel bevatten. Door verhitting met stoom expanderen de korrels tot het veertigvoudige van hun oorspronkelijke volume. De opgeschuimde bolletjes worden vervolgens in mallen geperst waar ze door verdere verhitting aan elkaar smelten tot stevige platen.
De dichtheid van EPS varieert van 15 tot 30 kg per kubieke meter. Hoe hoger de dichtheid, hoe beter de isolatiewaarde en drukvastgheid. Grafiet-EPS, ook wel Neopor genoemd, bevat grafietdeeltjes die de warmtegeleiding verder verlagen.
Wat is het verschil tussen EPS en XPS?
Geëxpandeerd polystyreen (EPS) en geëxtrudeerd polystyreen (XPS) verschillen fundamenteel in hun productieproces. Bij EPS worden losse bolletjes samengesmolten, terwijl XPS door extrusie een volledig gesloten celstructuur krijgt. Dit verschil heeft directe gevolgen voor de eigenschappen van beide materialen.
XPS is volledig vochtbestendig door de gesloten cellen, terwijl EPS vocht kan opnemen via de ruimtes tussen de bolletjes. Daarom is XPS geschikter voor vochtbelaste situaties zoals omgekeerde daken. EPS is wel goedkoper en lichter dan XPS.
Hoe goed isoleert EPS?
EPS isoleert minder goed dan PIR of resolschuim, op de lambda-waarde en op de R-waarde. De isolatiewaarde van een materiaal wordt in die twee waarden uitgedrukt: een lagere lambda betekent betere isolatie, terwijl een hogere R-waarde meer warmteweerstand aangeeft.
Wat is de lambda-waarde van EPS?
EPS heeft een lambda-waarde tussen 0,031 en 0,038 W/mK. Grafiet-EPS met een lambda van 0,031 W/mK presteert daarmee het best. De R-waarde van een materiaal hangt af van zowel de lambda-waarde als de dikte van de plaat.
Bij een typische lambda van 0,035 W/mK levert 10 cm EPS een R-waarde van ongeveer 2,9 m²K/W. De onderstaande tabel toont de R-waarden van EPS bij verschillende diktes.
| Dikte EPS | R-waarde (λ=0,035) | R-waarde grafiet-EPS (λ=0,031) |
|---|---|---|
| 80 mm | 2,3 m²K/W | 2,6 m²K/W |
| 100 mm | 2,9 m²K/W | 3,2 m²K/W |
| 140 mm | 4,0 m²K/W | 4,5 m²K/W |
| 180 mm | 5,1 m²K/W | 5,8 m²K/W |
Hoe dik moet EPS zijn voor ISDE-subsidie of nieuwbouw?
Voor de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) moet standaard EPS minimaal 13 cm dik zijn, omdat de subsidie minimaal Rd 3,5 m²K/W vereist. Met grafiet-EPS kan dit teruggebracht worden naar ongeveer 11 cm.
Voor nieuwbouwniveau volgens het Bbl is Rc 6,3 m²K/W de eis. Met EPS betekent dit een laagdikte van minimaal 22 cm. Ter vergelijking: met PIR haal je dezelfde waarde met slechts 14 cm.
Waar pas je EPS dakisolatie toe?
EPS dakisolatie pas je vooral toe op een plat dak en onder vloeren, en minder in een schuin dak. Het materiaal komt het best tot zijn recht in specifieke toepassingen waar de lage prijs opweegt tegen de benodigde dikte.
Is EPS geschikt voor een plat dak?
Ja, EPS wordt op een plat dak vaak toegepast als isolatielaag onder de dakbedekking. Bij de opbouw van een plat dak is de drukvastheid van EPS voldoende voor dakconstructies met beperkte belasting. Voor daken met zonnepanelen of intensief gebruik is een hogere dichtheid of ander materiaal aan te raden.
EPS-platen voor platte daken zijn verkrijgbaar met een afschot-profiel voor goede waterafvoer. De combinatie van lage prijs en goede verwerkbaarheid maakt EPS populair bij eenvoudige platdakconstructies.
Is EPS geschikt als vloerisolatie?
Ja, onder dekvloeren presteert EPS uitstekend vanwege de combinatie van isolatie en drukvastgheid. De platen worden direct op de constructievloer gelegd, waarna de dekvloer eroverheen komt. Deze toepassing speelt optimaal in op de sterke punten van EPS.
Is EPS geschikt voor een schuin dak?
Meestal niet: EPS is voor schuine daken om meerdere redenen minder geschikt. De benodigde dikte voor een goede R-waarde neemt veel ruimte in beslag tussen de dakbalken. Bovendien biedt EPS nauwelijks geluidsdemping, waardoor regengeroffel hoorbaar blijft.
Tussen dakbalken werken flexibele materialen zoals glaswol of steenwol vaak beter. Deze vullen de ruimte volledig op en dempen geluid effectief. EPS-platen sluiten minder goed aan op onregelmatige balkafstanden.
Wat zijn de voordelen van EPS?
De voordelen van EPS zijn de lage prijs, het lage gewicht en de eenvoudige verwerking. Die eigenschappen sluiten goed aan bij projecten met een beperkt budget of waar gewichtsbesparing telt.
Hoe duur is EPS vergeleken met andere isolatiematerialen?
EPS is het goedkoopste isolatiemateriaal op de markt. De materiaalkosten liggen tussen €8 en €15 per vierkante meter, afhankelijk van de dikte en kwaliteit. Inclusief plaatsing komt EPS uit op €20 tot €35 per vierkante meter.
De lage prijs maakt EPS interessant voor grote oppervlakken waar het budget leidend is. Per euro geïnvesteerd krijg je met EPS de meeste vierkante meters geïsoleerd.
Hoe zwaar is EPS?
Met een dichtheid van 15 tot 30 kg per kubieke meter is EPS extreem licht. Dit vergemakkelijkt transport en verwerking aanzienlijk. Voor oudere constructies met beperkte draagkracht biedt het lage gewicht extra veiligheid.
Het lichte gewicht maakt EPS ook geschikt voor doe-het-zelfprojecten. De platen zijn makkelijk te tillen en in positie te brengen zonder speciale apparatuur.
Is EPS eenvoudig te verwerken?
Ja, EPS-platen laten zich eenvoudig op maat zagen met een gewone handzaag of mes. Het materiaal veroorzaakt geen huidirritatie zoals minerale wol. Voor klussers is EPS daarmee een toegankelijk materiaal.
De platen worden met speciale lijm of mechanische bevestiging aangebracht. Naden tussen platen worden afgedicht met PUR-schuim om koudebruggen te voorkomen.
Wat zijn de nadelen van EPS?
De nadelen van EPS zijn de lagere isolatiewaarde per centimeter, de vochtgevoeligheid, het brandgedrag en de milieubelasting. Deze beperkingen maken EPS niet voor elke situatie geschikt.
Hoeveel dikte vraagt EPS voor dezelfde isolatiewaarde?
EPS vraagt bijna dubbel zo dikke platen als PIR voor dezelfde isolatiewaarde. De lambda-waarde van EPS, 0,031 tot 0,038 W/mK, is beduidend hoger dan die van PIR met 0,021 tot 0,027 W/mK.
Bij beperkte opbouwhoogte is EPS daardoor minder geschikt. De benodigde ruimte voor goede isolatie past simpelweg niet in elke constructie.
Is EPS gevoelig voor vocht?
Ja, de celstructuur van EPS is niet volledig gesloten, waardoor vocht kan binnendringen via de ruimtes tussen de bolletjes. Langdurig vocht verlaagt de isolatiewaarde en kan schimmelvorming veroorzaken. Goede bescherming tegen vocht is dus essentieel.
In vochtbelaste situaties zoals omgekeerde daken is XPS met zijn gesloten celstructuur een betere keuze. EPS functioneert wel goed in droge toepassingen met adequate vochtafdichting.
Hoe brandveilig is EPS?
EPS valt in brandklasse E en is daarmee brandbaar. Het materiaal smelt bij temperaturen tussen 80 en 100 graden Celsius. Bij brand ontstaan giftige gassen die schadelijk zijn voor mens en milieu.
Met brandvertragers wordt de brandbaarheid verminderd, maar nooit volledig weggenomen. Voor toepassingen waar de brandklasse prioriteit heeft, zijn steenwol of glaswol betere opties met brandklasse A1.
Wat is de milieubelasting van EPS?
De milieubelasting van EPS begint bij de grondstof: EPS wordt gemaakt van aardolie en is daarmee een fossiel product. Het productieproces verbruikt energie en de afbraak in de natuur duurt honderden jaren. Hoewel EPS recyclebaar is, gebeurt dit in de praktijk nog beperkt.
Voor milieubewuste keuzes zijn ecologische alternatieven zoals cellulose of houtvezel duurzamer. Deze materialen hebben een lagere CO2-voetafdruk en zijn vaak gemaakt van hernieuwbare grondstoffen.
Wat zijn de alternatieven voor EPS?
XPS (geëxtrudeerd polystyreen) en PIR zijn de meest voorkomende alternatieven voor EPS bij vergelijkbare toepassingen. Om een weloverwogen keuze te maken, is het nuttig EPS direct met die twee te vergelijken.
Wanneer kies je EPS en wanneer XPS?
Kies EPS bij droge toepassingen met beperkt budget en geëxtrudeerd polystyreen (XPS) bij vochtbelaste situaties of waar hogere drukvastgheid nodig is. XPS is de premium variant van polystyreen met betere eigenschappen op vrijwel alle fronten. De gesloten celstructuur maakt XPS volledig vochtbestendig en geeft een iets betere isolatiewaarde met lambda 0,029 tot 0,038 W/mK.
De hogere drukvastgheid van XPS maakt het geschikt voor zwaardere belastingen. De onderstaande tabel toont de grootste verschillen tussen EPS en XPS.
| Eigenschap | EPS | XPS |
|---|---|---|
| Lambda-waarde | 0,031 - 0,038 W/mK | 0,029 - 0,038 W/mK |
| Vochtbestendigheid | Matig | Uitstekend |
| Materiaalprijs | €8 - €15/m² | €12 - €20/m² |
| Prijs incl. plaatsing | €20 - €35/m² | €20 - €40/m² |
Wanneer kies je EPS en wanneer PIR?
Kies EPS voor budgetprojecten en PIR bij beperkte opbouwhoogte. Op isolatieprestaties valt de vergelijking tussen EPS en PIR duidelijk in het voordeel van PIR uit. Met een lambda van 0,021 tot 0,027 W/mK isoleert PIR bijna twee keer zo goed per centimeter als EPS.
De hogere prijs van PIR wordt gecompenseerd door de geringere benodigde dikte. De volgende lijst bevat de 4 belangrijkste verschillen tussen EPS en PIR.
- Isolatiewaarde: PIR heeft de laagste lambda-waarde en vraagt daardoor minder dikte voor dezelfde R-waarde.
- Prijs per m²: EPS is goedkoper in aanschaf, maar het prijsverschil per bereikte R-waarde is kleiner.
- Dikte: Voor Rd 3,5 heb je 13 cm EPS of 8 cm PIR nodig.
- Toepassingen: EPS voor budgetprojecten, PIR voor ruimtebeperkte situaties.
Wat kost EPS dakisolatie?
EPS dakisolatie kost €8 tot €15 per m² aan materiaal, inclusief btw; de benodigde dikte, het type EPS en of je zelf plaatst of laat plaatsen bepalen wat je uiteindelijk betaalt. EPS blijft in alle gevallen het goedkoopste isolatiemateriaal.
Grafiet-EPS zit aan de bovenkant van die range maar biedt betere isolatieprestaties. Inclusief professionele plaatsing komt de prijs van dakisolatie per m² inclusief plaatsing uit op €20 tot €35. De onderstaande tabel toont de totaalkosten voor EPS dakisolatie bij drie gangbare dakoppervlaktes.
| Dakoppervlak | Alleen materiaal | Inclusief plaatsing |
|---|---|---|
| 50 m² (tussenwoning) | €400 - €750 | €1.000 - €1.750 |
| 75 m² (hoekwoning) | €600 - €1.125 | €1.500 - €2.625 |
| 100 m² (vrijstaand) | €800 - €1.500 | €2.000 - €3.500 |
Voor een plat dak van 35 vierkante meter betekent dit een totale investering van €700 tot €1.225 inclusief plaatsing. Bij een gemiddelde gasprijs bespaar je jaarlijks €150 tot €250, wat een terugverdientijd oplevert van 4 tot 7 jaar.
De lage prijs van EPS maakt het een aantrekkelijke optie voor wie maximaal oppervlak wil isoleren met een beperkt budget. Weeg dit voordeel af tegen de benodigde dikte en de beperkingen van het materiaal voor jouw specifieke situatie. Vraag voor die afweging een vrijblijvende offerte op basis van jouw dak.
Met ISDE-subsidie ontvang je €16,25 per m² terug bij één isolatiemaatregel, of €32,50 per m² wanneer je twee of meer maatregelen combineert.